Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos nasıl içilir gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise yoğunluk o kadar yüksek demektir ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen yazmak gerekir, zira bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez denemek yanılmayı azaltır zira gürültülü yerlerde hafif notalar çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak ve ölçütleri önceden belirlemek işin temeli olur. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide tartılır böylece notlar birbiriyle tutarlı olur. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
İlk üçte bir bölümden sonuna aroma yolculuğu
Bir çubuğun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle ölçmek doğru olmaz üstelik erken davranıp hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama temiz gelir tabii ki bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü çoğu zaman yükselir ama tonlar koyulaşır hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Kısa kalın çaplı vitola benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu sebeple sakin ilerlemek ödüllendirir. Son bölümde ısı arttığından acımsı notalar öne çıkabilir nitekim ısınmış yaprak asıl tadını yalnızca ortalarda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan yazmak daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı genellikle keskin olmaz, o nedenle kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını değiştirmemek gerekir. Art arda nefes almak ısıyı artırır hem de aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü puanlamak öznel izlenimi daha net hâle getirir mutlaka aynı aydınlatma ile sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. 1 hafif notayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir böylece dikkat dağılmaz ve not doğruluğu yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır ve sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Puanı vermeden önce en az üç nefes almak şarttır diğer taraftan ondalık notlar yazmak fazladan bir yük getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek karşılaştırmayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın hızını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu nedenle kül çizgisinin düzgün ilerlemesini de izlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, bu yüzden keskin notalar erken öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı çok daha hızlıdır. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen gözlemlersiniz yanma temposu ise aromayı doğrudan etkileyen bir etkendir. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin gelir ve notalar sonradan belirir ve bu hız aromanın okunma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede duman daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı not defterine eklemek gerekir. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra kalını içmek iyi olur. Böylece yoğun tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki ara zamanı yaklaşık yarım saat tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki tat ve burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta önemsiz görünse de yorumları oldukça etkiler. Nefesi dudaktan bırakırken burun yoluyla hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir mesela hafif bir nefes kokuyu çok geniş açar. Romeo y julieta short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar sağlam sayılmaz. Short sports tadım notları gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa bırakır hızlı bir nefes de ince notaları siler. Yoğunluk dilde zayıf ama burunda belirgin çıkabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı önler. Yeni başlayan tadımcılar için ilk adımda burundan gelen ipuçlarına odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak tarafı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi denemek hafızayı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Damak yorulduğunda yoğunluk olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün gerçek yüzünü okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü doymuş bir ağız en belirgin notayı bile silik hissettirir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu sıvılar dili uyuşturur ve tat hissini düşürür. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net anlaşılır bu yüzden temizlik aşaması atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek karşılaştırmayı bozmaz gerçekten tatlı sıvıdan sonra keskin notalar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Kahve ve su dışında çay da düşünülebilir; asıl mesele seçimin şekersiz kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle girişilen değerlendirme çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış kısa olduğundan aroma dalgalanması daha az bir alanda kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ile son çekişler arasındaki farkı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya göre daha sabırlı incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü uzatır böylece aroma gücünü izlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin payı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü ise kakao notasını hızla gösterip sona erer çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir izlenim sunar bu sebeple düzenli ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi belirler bu nedenle yazmayı çubuk yanarken değil hemen bitince denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak iyidir. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, ama güç algısı aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm açmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir fikir vermez demek ki her deneme bir öncekinin üstüne inşa edilir. Ruh hali, ortam ve saat izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri tutmak fayda sağlar yoksa benzer notalar her seferinde yeniden öğrenilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde kakao tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak gelişimi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu tadım notları benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da boşa emeğe yol açar. Tarih, çubuk ismi ile puan deftere yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Notlar birbirinden iki basamaktan çok sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Defterde öz ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm belirgin sedir kokusu şeklinde bir kayıt yeterli olur. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın damaktaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de tatların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde ilerleme göstermek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. San cristobal el principe puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir tonunu belirgin taşıyabilir örneğin sert bir içim sönük bir aromayla gelebilir. La cabaña aroma profili gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek tutar kaldı ki dolgun bir duman notasız da kalabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun demek yerine ikisini ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Aynı gövdeli iki çubuk arasında aroma ayrımı aramak ince bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi sabır ile tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en güvenilir kriter kişisel tercihiniz olacaktır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir havada tütün hızlı yanar ve keskin tonlar öne geçer bu sebeple ortam şartlarını da deftere geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada ise çekiş tıkanır ve aroma silikleşir ısı ise yaprağın yanma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu nemi hesaba katmak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur tadım günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma ortamdaki yabancı kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava ya da esinti olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda koku yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Kapı aralığı bırakmak çoğu zaman yeterlidir. Rüzgar fazla güçlüyse kül yapısı şaşar.